Twee rechtse kandidaten niet bij lijsttrekkersdebat Brussel

Friday 24 May 2024 - 20:00

In Brussel hebben lijsttrekkers van vijf verschillende Europese fracties in het Europees Parlement opnieuw gedebatteerd. De aanvoerders van de christendemocraten, de sociaaldemocraten, de liberalen, de Groenen en de Linkse Fractie hadden genoeg te bespreken. Onder meer defensie, economie en klimaat stonden op de agenda. Maar niet alle fracties deden mee, de twee op de rechterflank ontbreken.

"Een nieuw dieptepunt in de Europese democratie", tweette Anders Vistisen, Deens lid van het radicaal-rechtse Identiteit en Democratie (ID), waar de PVV zich hoogstwaarschijnlijk bij gaat aansluiten na de verkiezingen.

Bij een eerder debat in Maastricht mocht hij wél meedoen, dit keer kreeg hij geen uitnodiging van organisator EBU, de European Broadcasting Union. Die is niet onder de indruk van de boze Deen. ID voldoet gewoon niet aan de regels om mee te kunnen doen, omdat ze geen lijsttrekker hebben, zegt de EBU.

Ook de EU-kritische ECR, de Europese Conservatieven en Hervormers, (met voor Nederland JA21 en de SGP) is er niet bij. Zij hebben ook geen lijsttrekker maar de Deense opwinding over de "uitsluiting" ontbreekt daar. In de peilingen voor de verkiezingen voor het Europees Parlement over twee weken staan beide partijen op winst.

Op een zijspoor gezet

De onenigheid over wie er wel of niet mee mag doen vanmiddag spitst zich toe op het fenomeen "Spitzenkandidat", Duits voor "lijsttrekker". Tien jaar geleden werd een procedure bedacht die de Europese Unie democratischer en transparanter moest maken. De aanvoerder van de partij die bij de verkiezingen voor het Europees Parlement de grootste wordt, zou ook de voorzitter van de nieuwe Europese Commissie worden, was het idee.

Maar bij de vorige verkiezingen vijf jaar geleden werd de lijsttrekker van de grootste partij, christendemocraat Manfred Weber, na de verkiezingen op een zijspoor gezet. Ursula von der Leyen werd voorzitter van de Europese Commissie terwijl niemand op haar had gestemd.

Tweede termijn

De Duitse gaat voor een tweede termijn en is één van de deelnemers vanmiddag namens de Europese christendemocraten. Ook de Europese sociaaldemocraten, liberalen en groenen hebben zo'n lijsttrekker en het radicaal-linkse "Links" doet ook mee aan het systeem, ondanks de slechte ervaring vijf jaar geleden.

De rechtse partijen hebben zo'n lijsttrekker niet. Zij streven naar een Europese Unie met meer macht voor de lidstaten en geloven daarom niet in het systeem van spitzenkandidaten. En dus kunnen ze volgens de EBU ook niet meedoen aan het lijsttrekkersdebat.

De twee fracties worden in het Europees Parlement vaker gepasseerd. ID structureel, ECR minder vaak.